Szczepienia i odrobaczanie kociąt. Co warto wiedzieć?

Co obejmuje profilaktyka kociąt?

Zdrowy start kocięcia to nie tylko szczepienia. Obejmuje również kontrolę stanu zdrowia, ocenę pasożytów, higienę otoczenia i przygotowanie dokumentacji przed zmianą domu. Wszystkie te działania powinny wynikać z wieku kocięcia, jego stanu zdrowia oraz ryzyka zakażenia, a nie ze sztywnego schematu stosowanego bez zastanowienia.

W hodowli Aggio Cat*PL kocięta są dwukrotnie szczepione i co najmniej dwukrotnie odrobaczane przed wydaniem. Każde opuszcza hodowlę także z aktualnym badaniem kału. Nowy opiekun otrzymuje informacje o wykonanych zabiegach i terminach dalszej profilaktyki.

Przed jakimi chorobami szczepi się kocięta?

Podstawowe szczepienia kotów obejmują panleukopenię (FPV), herpeswirozę (FHV-1) oraz kaliciwirozę (FCV). Panleukopenia jest groźną chorobą wirusową, zwłaszcza dla młodych kotów. Herpeswirus i kaliciwirus są częstymi przyczynami chorób górnych dróg oddechowych i oczu. Szczepienie nie zawsze zapobiega samemu zakażeniu, ale jest ważnym narzędziem ograniczania ciężkiego przebiegu choroby.

Podstawowe szczepienia zaleca się kotom niezależnie od tego, czy będą wychodziły na zewnątrz. Nawet kot niewychodzący może mieć kontakt z czynnikiem zakaźnym przyniesionym do domu na przedmiotach lub w związku z wizytą w lecznicy.

Kiedy szczepimy kocięta?

W Aggio Cat*PL pierwsze szczepienie wykonujemy zwykle około 8. tygodnia życia, a drugie około 12. tygodnia. Nie oznacza to jednak, że każdy kot po tych dwóch dawkach ma już zakończony cały schemat szczepień podstawowych. Przeciwciała otrzymane od matki mogą przez pewien czas osłabiać odpowiedź na szczepionkę.

Zgodnie z wytycznymi WSAVA z 2024 roku szczepienia podstawowe kociąt należy powtarzać co 2–4 tygodnie, a ostatnią dawkę podać w wieku co najmniej 16 tygodni. W sytuacjach zwiększonego ryzyka szczepienia mogą być kontynuowane do 20. tygodnia. W praktyce oznacza to, że po szczepieniach w 8. i 12. tygodniu warto zaplanować kolejną dawkę około 16.–20. tygodnia, zgodnie z oceną lekarza i charakterystyką stosowanej szczepionki.

WSAVA proponuje także rozważenie dawki przypominającej około 6. miesiąca życia, zamiast czekania do 12.–16. miesiąca, aby ograniczyć ryzyko, że u części kociąt wcześniejsze dawki były osłabione przez przeciwciała matczyne. O dalszych terminach decyduje lekarz na podstawie historii szczepień, ryzyka i aktualnych zaleceń; nie każdy preparat ani każdy składnik szczepionki wymaga tego samego odstępu.

Czy każde kocię trzeba szczepić przeciw FeLV?

Szczepienie przeciw wirusowi białaczki kotów (FeLV) wymaga osobnej oceny ryzyka. Nie wykonujemy go rutynowo u wszystkich kociąt w Aggio Cat*PL. Nie należy jednak rozumieć tego jako ogólnego zalecenia rezygnacji z tego szczepienia: międzynarodowe wytyczne WSAVA uznają ochronę przeciw FeLV za bardzo istotną u młodych kotów na obszarach, gdzie zakażenie jest obecne.

Decyzję podejmuje lekarz, uwzględniając między innymi kontakt z kotami o nieznanym statusie, planowane wychodzenie oraz warunki życia. Przed szczepieniem zaleca się sprawdzenie statusu FeLV, ponieważ szczepionka nie leczy już istniejącego zakażenia. U kota niewychodzącego, mieszkającego wyłącznie z przebadanymi kotami, ryzyko może być inne niż u kota, który będzie swobodnie wychodził.

A szczepienie przeciw Chlamydia felis?

Szczepienie przeciw Chlamydia felis nie należy do podstawowego programu szczepień każdego kota. Jest rozważane w szczególnych sytuacjach, na przykład gdy w grupie kotów potwierdzono zakażenia prowadzące do zachorowań. Nie daje też pełnej ochrony przed zakażeniem.

Dlatego w Aggio Cat*PL nie stosujemy go rutynowo. O ewentualnej potrzebie szczepienia powinien zdecydować lekarz na podstawie rzeczywistego zagrożenia, a nie samego faktu, że w domu mieszka kilka kotów.

Wścieklizna i wyjazd za granicę

W Polsce szczepienie kota przeciw wściekliźnie nie jest co do zasady obowiązkowe tak jak u psów. Jest jednak wymagane przy wielu podróżach zagranicznych. W przypadku podróży na terenie Unii Europejskiej kot musi mieć mikroczip, paszport i ważne szczepienie przeciw wściekliźnie; pierwsze szczepienie można wykonać nie wcześniej niż w wieku 12 tygodni, a jego ważność na potrzeby podróży rozpoczyna się zwykle po 21 dniach.

Zasady dotyczące państw spoza UE mogą być bardziej wymagające. Plan wyjazdu trzeba więc ustalić odpowiednio wcześnie, zanim zostanie wyznaczona data odbioru kocięcia.

Odrobaczanie i badanie kału

W Aggio Cat*PL każde kocię jest odrobaczane co najmniej dwukrotnie i opuszcza hodowlę z aktualnym badaniem kału, obejmującym diagnostykę pasożytów jelitowych, w tym pierwotniaków, zgodnie z zakresem zleconych badań. Ważne jest, aby opiekun otrzymał informację o terminach podanych preparatów i wynikach badań.

Po przeprowadzce nie ma powodu, by automatycznie podawać kolejną tabletkę tylko dlatego, że minęło kilka miesięcy. U zdrowego kota niewychodzącego, który nie poluje i nie je surowego mięsa, korzystniejsze może być okresowe badanie kału oraz postępowanie zależne od wyniku i ryzyka. Inaczej wygląda sytuacja kota wychodzącego, polującego, mającego kontakt z nowymi zwierzętami lub cierpiącego na nawracające zaburzenia jelitowe.

Nie każdy pasożyt jest wykrywany tym samym badaniem i nie każdy lek działa na wszystkie pasożyty. Przykładowo przy podejrzeniu Giardia można potrzebować osobnego badania antygenowego lub PCR, a przy uporczywej biegunce u młodych kotów lekarz może zlecić diagnostykę Tritrichomonas. Wynik badania i objawy należy rozpatrywać łącznie.

Jeśli masz kilka kotów

Jeśli u jednego z kotów stwierdzono objawową giardiozę, trzeba od razu uwzględnić pozostałe koty, które mają z nim kontakt. Kot bez biegunki także może wydalać cysty Giardia. Leczenie wyłącznie zwierzęcia z objawami, przy utrzymywaniu się zakażenia u pozostałych, może sprzyjać ponownym zakażeniom.

W takiej sytuacji warto omówić z lekarzem jednoczesne leczenie wszystkich kotów mających ze sobą kontakt, również tych bez objawów, oraz zaplanować dokładne czyszczenie kuwet i otoczenia. Nie jest to jednak zasada, którą należy bez rozpoznania przenosić na każde zakażenie pasożytnicze.

Co powinien wiedzieć nowy opiekun?

Przy odbiorze kocięcia warto sprawdzić wpisy dotyczące szczepień, odrobaczania i wyniku badania kału, a następnie ustalić z lekarzem terminy dalszych kontroli. Przy planowaniu szczepień trzeba uwzględnić nie tylko wiek, lecz także to, czy kot będzie wychodził, podróżował, uczestniczył w wystawach lub mieszkał z innymi zwierzętami.

Po szczepieniu przez krótki czas może wystąpić osowiałość lub bolesność w miejscu wkłucia. Trudności z oddychaniem, obrzęk pyska, zapaść albo gwałtowne pogorszenie stanu zdrowia wymagają pilnej pomocy weterynaryjnej. Jeśli kot choruje w dniu planowanego szczepienia, decyzję o jego wykonaniu podejmuje lekarz.