PORADNIK AGGIO CAT*PL

Kocię, junior czy dorosły sfinks?

Kiedy myślimy o zakupie sfinksa, najczęściej wyobrażamy sobie maleńkiego kociaka, którego odbierzemy z hodowli zaraz po osiągnięciu wymaganego wieku. Tymczasem nie każdy kociak znajduje nową rodzinę dokładnie wtedy, gdy jest już gotowy do przeprowadzki. Czasami zostaje z hodowcą kilka miesięcy dłużej. Zdarza się również, że nowego domu szuka dorosły sfinks, który zakończył już swoją karierę hodowlaną.

Czy warto zainteresować się takim kotem? Zdecydowanie tak. Starszy kociak nie jest gorszym kociakiem, a dorosły sfinks wcale nie musi być trudniejszym towarzyszem. Oba mogą mieć zalety, o których przyszli opiekunowie często nawet nie pomyślą.

Dlaczego niektóre kocięta zostają w hodowli dłużej?

Zainteresowanie kociętami bywa sezonowe. Są miesiące, kiedy zapytań jest bardzo dużo, i takie, kiedy znacznie mniej osób planuje przyjęcie kota do rodziny. Czasami ktoś rezygnuje z wcześniejszej rezerwacji albo konkretny kociak po prostu nie trafia od razu na odpowiednią osobę.

W ten sposób piękny, zdrowy i doskonale zsocjalizowany maluch może mieć sześć, siedem, a nawet osiem miesięcy, zanim znajdzie swój dom. Nie oznacza to, że coś jest z nim nie tak. Często jedynym powodem jest zwyczajny zbieg okoliczności.

Bywa też, że to hodowca świadomie decyduje o późniejszym wydaniu kociaka. Nie wszystkie rozwijają się w identycznym tempie. Jeden jest odważny, samodzielny i gotowy na zmianę otoczenia już w wieku czternastu tygodni, a drugi potrzebuje więcej czasu, żeby nabrać pewności siebie.

Dobry hodowca nie powinien wydawać kociaka tylko dlatego, że osiągnął regulaminowy wiek. Równie ważna jest jego dojrzałość emocjonalna, samodzielność i gotowość do zamieszkania w nowym domu. Zbyt wczesna przeprowadzka u kociaka, który nie jest jeszcze na nią przygotowany, może być źródłem niepotrzebnego stresu i późniejszych trudności z zachowaniem.

Kocię, junior i dorosły kot. Co właściwie oznacza wiek?

Dla potrzeb tego artykułu możemy przyjąć prosty, orientacyjny podział:

Wiek	Etap życia
Do 6 miesięcy	Kocię
Od 6 do 12 miesięcy	Junior, czyli starszy kociak
Powyżej 12 miesięcy	Młody dorosły kot i kolejne etapy dorosłości

Warto przy tym pamiętać, że jest to podział pomocniczy, a nie uniwersalna klasyfikacja weterynaryjna. Określenia kategorii wiekowych stosowane na wystawach FIFe również mają własne znaczenie i nie są tym samym co ocena dojrzałości behawioralnej.

Przepisy FIFe określają, że kocięta mogą opuścić hodowlę najwcześniej po ukończeniu czternastu tygodni, po wymaganych szczepieniach i identyfikacji mikrochipem. Jest to jednak minimalny wiek wydania, a nie termin, w którym każde kocię musi znaleźć nowy dom.

Sześciomiesięczny sfinks nadal jest dzieciakiem

To chyba najważniejsza rzecz, którą chciałabym przekazać przyszłym opiekunom. Kociak mający sześć, siedem czy osiem miesięcy nadal jest bardzo młodym kotem. Nadal biega, bawi się, szuka kontaktu z człowiekiem, poznaje świat i potrafi rozrabiać z taką samą fantazją jak jego młodsze rodzeństwo.

Jednocześnie ma już za sobą kilka dodatkowych miesięcy dorastania w znanym, bezpiecznym otoczeniu. Hodowca zdążył lepiej poznać jego charakter, obserwować relacje z innymi kotami i utrwalić codzienne nawyki.

Taki junior zazwyczaj dobrze zna kuwetę, drapak, domowe odgłosy, codzienną pielęgnację oraz zasady funkcjonowania w grupie. Nie oznacza to, że jest idealnie wychowany i nigdy niczego nie zbroi. Nadal jest przecież młodym, ciekawskim sfinksem. Jednak jego zachowanie jest już bardziej przewidywalne niż zachowanie kilkunastotygodniowego malucha.

Dodatkową zaletą jest zakończona lub dobiegająca końca wymiana zębów. U większości kotów stałe uzębienie pojawia się mniej więcej do szóstego miesiąca życia. Starszy junior może więc mieć już za sobą okres szczególnie intensywnego gryzienia związanego z ząbkowaniem. Nie znaczy to oczywiście, że ładowarki i inne przewody możemy pozostawiać bez zabezpieczenia.

Dla kogo starszy junior może być idealnym wyborem?

Nie każdy marzy o kilkunastotygodniowym żywiołowym maluchu, który wszędzie musi wejść, wszystko sprawdzić i dopiero uczy się domowego życia. Niektórzy wolą kota nadal młodego i pełnego energii, ale już nieco bardziej samodzielnego.

Starszy junior może być świetnym towarzyszem dla rodziny, która chce lepiej poznać charakter przyszłego domownika przed podjęciem decyzji. Hodowca potrafi już powiedzieć, czy kot jest odważny, spokojniejszy, wyjątkowo przytulaśny, przebojowy czy raczej potrzebuje czasu, żeby zaufać nowym osobom.

Wybierając starszego kociaka, nie tracimy jego dzieciństwa. Zyskujemy natomiast możliwość poznania kota, którego osobowość zaczyna być coraz bardziej widoczna.

Dorosły sfinks po zakończeniu hodowli. Dlaczego warto dać mu nowy dom?

Wiele osób zupełnie nie bierze pod uwagę adopcji dorosłego kota. Tymczasem w hodowlach od czasu do czasu pojawiają się sfinksy, które zakończyły już udział w programie hodowlanym i szukają rodziny, z którą spędzą kolejne lata.

Często są to koty mające trzy, cztery, pięć czy sześć lat. A więc zwierzęta nadal młode, aktywne, ciekawe świata i pełne życia.

Odpowiedzialnie prowadzona hodowla wiąże się z regularnymi badaniami kotów. Sfinks kończący karierę hodowlaną może mieć za sobą kilka badań echokardiograficznych, badania genetyczne, kontrolne badania weterynaryjne, a nierzadko także udział w wystawach. Hodowca zna jego historię zdrowotną, charakter, przyzwyczajenia i reakcje na różne sytuacje.

To ogromna zaleta. Nie oznacza, że taki kot nigdy nie zachoruje, ale przyszły opiekun otrzymuje znacznie więcej informacji o jego dotychczasowym zdrowiu niż w przypadku bardzo młodego zwierzęcia.

Czasem największym prezentem jest spokój i własne kolana

Życie w hodowli oznacza funkcjonowanie w grupie. Nawet w dobrze prowadzonej hodowli, w której koty mają odpowiednią przestrzeń, opiekę i codzienny kontakt z człowiekiem, muszą dzielić jego uwagę z innymi zwierzętami.

Kiedy kot kończy karierę hodowlaną i zostaje wykastrowany, zmienia się również jego sytuacja w grupie. Relacje między kotami mogą się przekształcać, a życie w dużym stadzie nie zawsze pozostaje dla niego najlepszym rozwiązaniem.

Dlatego wielu hodowców decyduje się znaleźć takim kotom nowe, kochające domy.

Wyobraźmy sobie sfinksa, który przez kilka lat dzielił uwagę opiekuna z kilkunastoma innymi kotami. Nagle zamieszkuje w domu, w którym ma człowieka niemal wyłącznie dla siebie. Własne miejsce na kanapie, ulubiony koc, spokojny rytm dnia i kolana, na których może spędzać tyle czasu, ile tylko zechce.

Nawet jeśli w nowym domu mieszka już jeden czy dwa koty, ilość indywidualnej uwagi, jaką można poświęcić każdemu z nich, bywa zupełnie inna niż w licznej grupie hodowlanej.

Dla dorosłego sfinksa taka zmiana może być początkiem wspaniałego nowego etapu życia. Nie dlatego, że wcześniej było mu źle, ale dlatego, że otrzymuje coś, czego w dużym stadzie zawsze jest mniej: spokój, przestrzeń i niepodzielną uwagę człowieka.

Czy dorosły sfinks przywiąże się do nowych opiekunów?

To jedna z najczęstszych obaw osób rozważających przyjęcie dorosłego kota. Czy nie będzie tęsknił za hodowcą? Czy zaakceptuje nowe otoczenie? Czy pokocha nową rodzinę tak samo jak kociak, który trafił do niej w wieku czternastu tygodni?

Dorosły kot jak najbardziej potrafi stworzyć silną, trwałą więź z nowym opiekunem. Sfinksy są zazwyczaj wyjątkowo kontaktowe i nastawione na bliskość człowieka, a wiek kilku lat nie odbiera im tej zdolności.

Nie jest jednak prawdą, że koty mają tak krótką pamięć, iż natychmiast zapominają poprzedni dom. Pamiętają znane osoby i miejsca, a zmiana otoczenia może być dla nich stresująca. Nowa więź nie wymaga jednak zapomnienia poprzedniej.

Wiele sfinksów szybko zaczyna szukać kontaktu z nowymi opiekunami, spać obok nich, przychodzić na kolana i uczestniczyć w codziennym życiu. Inne potrzebują trochę więcej czasu.

Często po około dwóch tygodniach widać już wyraźną poprawę samopoczucia i coraz większą swobodę kota, ale nie jest to sztywny termin. Niektóre zwierzęta zaaklimatyzują się szybciej, a inne będą potrzebowały kilku tygodni lub nawet miesięcy.

Najważniejsze, żeby pozwolić im poznawać nowy dom we własnym tempie, bez wymuszania kontaktu.

A jeśli w domu mieszka już inny kot?

Dorosły sfinks może z powodzeniem dołączyć do rodziny, w której mieszka już kot. Jednak powodzenie takiego połączenia zależy przede wszystkim od charakterów obu zwierząt, warunków mieszkaniowych i sposobu przeprowadzenia zapoznania.

Nie należy zakładać, że kot przyzwyczajony do życia w hodowlanym stadzie natychmiast zaakceptuje każdego nowego towarzysza. Relacje między kotami są indywidualne.

Wprowadzanie nowego domownika powinno odbywać się stopniowo. Warto przygotować mu osobną przestrzeń na pierwsze dni, wymieniać zapachy, a bezpośrednie spotkania organizować dopiero wtedy, kiedy oba koty są na to gotowe.

Doświadczony hodowca może pomóc w ocenie, czy konkretny kot będzie dobrze czuł się jako jedynak, czy lepiej odnajdzie się z kocim towarzyszem.

Jak wybrać kota odpowiedniego dla swojej rodziny?

Wiek jest ważny, ale nie powinien być jedynym kryterium. Znacznie więcej mówi nam charakter, potrzeby konkretnego kota oraz to, ile czasu i uwagi możemy mu poświęcić.

Jeśli marzymy o bardzo młodym kociaku, chcemy obserwować każdy etap jego dorastania i jesteśmy gotowi na intensywną zabawę, czternasto lub szesnastotygodniowy maluch będzie świetnym wyborem.

Jeżeli wolimy młodego kota, którego charakter jest już lepiej widoczny i który ma za sobą kolejne miesiące socjalizacji, warto zainteresować się juniorem.

A jeśli marzymy przede wszystkim o bliskiej relacji, wspólnym odpoczynku i kocie, którego osobowość jest już dobrze znana, dorosły sfinks po zakończeniu hodowli może okazać się idealnym towarzyszem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy siedmiomiesięczny sfinks jest już dorosły?

Nie. To nadal młody kot, który intensywnie się rozwija, bawi i uczy. Jego zachowanie może być już bardziej przewidywalne niż u młodszego kociaka, ale wciąż ma wiele dziecięcej energii.

Czy starszy kociak gorzej przyzwyczai się do nowego domu?

Nie ma takiej reguły. Dobrze socjalizowany starszy kociak może bardzo sprawnie odnaleźć się w nowym otoczeniu. Duże znaczenie ma jego indywidualny charakter i sposób przeprowadzenia zmiany domu.

Czy kociak, który długo pozostaje w hodowli, ma jakiś problem?

Niekoniecznie. Zainteresowanie kociętami zmienia się sezonowo, a czasem znalezienie odpowiedniej rodziny zajmuje więcej czasu. Warto po prostu zapytać hodowcę, dlaczego dany kot jest nadal dostępny.

Czy dorosły sfinks po zakończeniu hodowli jest już stary?

Absolutnie nie. Kot mający trzy, cztery czy pięć lat jest nadal młodym dorosłym zwierzęciem. Może mieć przed sobą wiele lat aktywnego, szczęśliwego życia.

Czy dorosły kot pokocha nowego opiekuna?

Tak. Dorosłe koty potrafią nawiązywać nowe, silne więzi z ludźmi. Potrzebują jedynie odpowiednich warunków, cierpliwości i możliwości adaptacji we własnym tempie.

Czy kot pochodowlany będzie zdrowy?

Odpowiedzialny hodowca powinien przekazać dokumentację dotychczasowych badań, w tym wyniki echo serca oraz badań genetycznych, jeśli były wykonywane. Daje to przyszłemu opiekunowi cenne informacje, ale nie jest gwarancją zdrowia przez całe życie. Każdy kot wymaga dalszej profilaktyki weterynaryjnej.

Nie wybieraj kota wyłącznie na podstawie wieku

Najważniejsze jest znalezienie zwierzęcia, które swoim charakterem i potrzebami będzie pasowało do naszego domu.

Czasami najlepszym wyborem okaże się maleńki, wszędobylski kociak. Czasami starszy junior, który nadal uwielbia zabawę, ale zdążył już nieco dorosnąć. A czasami dorosły sfinks, który po latach życia w hodowli dostanie szansę, żeby zostać czyimś ukochanym, rozpieszczanym domownikiem.

Każdy z nich zasługuje na dobry dom. I każdy może stać się kotem naszego życia.

Źródła i dodatkowe informacje

FIFe, aktualny regulamin hodowlany i rejestracyjny. Zasady dotyczące minimalnego wieku wydawania kociąt do nowych domów.

Cats Protection, materiały dotyczące rozwoju kociąt, wymiany zębów oraz aklimatyzacji kotów w nowym domu.

AAFP, wytyczne dotyczące relacji między kotami oraz ich potrzeb społecznych.