Żywienie sfinksa

Nie ma jednego idealnego sposobu żywienia

Nie istnieje dieta najlepsza dla każdego kota i każdej rodziny. Przy wyborze warto wziąć pod uwagę potrzeby zwierzęcia, skład i bezpieczeństwo jedzenia, a także codzienny rytm życia domowników. Dobrze dobrany pokarm powinien dostarczać wszystkich potrzebnych składników w odpowiednich ilościach.

Inaczej organizuje karmienie osoba pracująca w domu, a inaczej ktoś, kto wychodzi na wiele godzin. Mokrej karmy nie należy długo zostawiać w temperaturze pokojowej, szczególnie w upalne dni. Znaczenie mają też wiek i zdrowie kota: kocię potrzebuje innego żywienia niż dorosły kot, a przy chorobie dietę dobieramy indywidualnie.

Dlaczego kot ma szczególne wymagania?

Potrzebuje między innymi tauryny, argininy, odpowiednich tłuszczów i aktywnej postaci witaminy A. Jego organizm wykorzystuje składniki odżywcze inaczej niż organizm psa czy człowieka. Dlatego samo mięso mięśniowe nie wystarczy do ułożenia pełnowartościowej diety, a ludzkie przyzwyczajenia żywieniowe nie są dla kota dobrym wzorcem.

Sfinks nie ma futra, które chroniłoby go przed utratą ciepła. Utrzymanie prawidłowej temperatury ciała wymaga więc od niego większego wydatku energii niż od kota z sierścią w porównywalnych warunkach. Ile dodatkowego jedzenia potrzebuje, zależy między innymi od temperatury w domu, aktywności, wieku i kondycji. Dlatego porcję dobieramy indywidualnie, obserwując rozwój i sylwetkę kota, zamiast stosować jeden przelicznik dla wszystkich sfinksów.

Od czego zacząć?

Wybierz karmę pełnoporcjową odpowiednią dla etapu życia kota. Dla rosnącego kociaka szukaj pokarmu przeznaczonego dla kociąt. Następnie sprawdź zalecenia karmienia na opakowaniu i przeczytaj, jak korzystać z zamieszczonej tam tabeli. Obserwuj, jak kot toleruje jedzenie, i wybierz sposób podawania posiłków, który sprawdzi się na co dzień w Waszym domu. Jedzenie powinno służyć kotu, a jego przygotowywanie i podawanie nie powinno przekraczać możliwości opiekuna.

Pierwsze dni w nowym domu

Poproś hodowcę o nazwy dotychczasowych karm, orientacyjne ilości i pory posiłków. Na początku zachowaj znany kociakowi sposób karmienia. Przeprowadzka to już duża zmiana, więc nie dokładaj od razu kilku nowych smaków i przysmaków. Jeśli chcesz zmienić karmę, wprowadzaj ją stopniowo, obserwując apetyt i samopoczucie kota oraz to, co zostaje w kuwecie.

Dorosłe koty różnią się wielkością i budową. Jeden może ważyć 4 kg, a drugi 6 kg i oba mogą mieć prawidłową sylwetkę. Sama liczba kilogramów nie rozstrzyga więc o nadwadze. Zwracamy uwagę na ilość tkanki tłuszczowej i to, jak łatwo wyczuć żebra. Zmiany masy tego samego kota mogą uzupełniać tę obserwację.

Karma mokra, sucha, mieszana czy BARF? Zalety i ograniczenia

Karma mokra pełnoporcjowa

Karma sucha pełnoporcjowa

Żywienie mieszane: karma mokra i sucha

Karmienie w hodowli a karmienie domowego kastrata
W Aggio Cat*PL koty mają stały dostęp do jedzenia. Podstawą jest karma mokra, a sucha pozostaje dostępna między posiłkami, także nocą. Nie wydzielamy porcji, ponieważ nasze koty utrzymują prawidłową sylwetkę. Trzeba jednak pamiętać, że żyją u nas koty hodowlane (niekastrowane), a potrzeby kotek zmieniają się wraz z cyklem rozrodczym, ciążą i laktacją. To inne warunki niż u dorosłego kastrata mieszkającego w domu. Naszej praktyki nie należy więc automatycznie przenosić na każdego kota; również zwierzęta hodowlane mogą mieć nadwagę, jeśli jedzą więcej, niż potrzebują.

BARF i inne diety przygotowywane w domu

Ideą diety BARF jest nawiązanie do naturalnego pożywienia kota, który poluje na drobne zwierzęta i zjada je na surowo. Przygotowując mieszanki z mięsa, podrobów, wody i suplementów, staramy się dostarczyć kotu składniki odżywcze, które otrzymałby, zjadając taką zdobycz. Sam kawałek mięsa nie jest jednak odpowiednikiem całej myszy czy ptaka. Dlatego potrzebna jest starannie ułożona receptura.

W Aggio Cat*PL przygotowujemy mieszanki na trzy lub cztery tygodnie, nie dłużej, aby w razie niezamierzonej pomyłki nie podawać mieszanki przygotowanej według błędnej receptury przez wiele miesięcy. W ten sposób skracamy czas podawania ewentualnie źle zbilansowanej mieszanki, choć sam krótszy okres nie gwarantuje bezpieczeństwa. Dlatego przepis sprawdzamy przed przygotowaniem mieszanki, a zauważony błąd korygujemy od razu.

Gotowe mieszanki a własna receptura
W Aggio Cat*PL stawiamy na samodzielne przygotowywanie mieszanek według sprawdzonej receptury, uwzględniającej wiek, kondycję i zdrowie naszych kotów. Gotowe surowe karmy dla kotów są dostępne, ale sam napis „BARF” nie mówi, czy produkt jest pełnoporcjowy i odpowiedni dla konkretnego zwierzęcia. Nie polecam kupowania mieszanek bez sprawdzenia ich bilansu, pochodzenia składników oraz informacji o produkcji i kontroli jakości. Jeśli producent nie udostępnia tych danych, nie mamy podstaw, by ocenić produkt. Szczególnej uwagi wymaga dobór mieszanki dla kocięcia lub kota chorego.

BARF to nie samo surowe mięso, lecz dieta ułożona tak, by dostarczała wszystkich potrzebnych składników. Kalkulator pomaga w obliczeniach, ale nie zastępuje wiedzy potrzebnej do przygotowania receptury. Surowy pokarm może być źródłem zakażenia dla kota i domowników, a mrożenie nie usuwa całego ryzyka. Szczególnie trzeba o tym pamiętać w domu z małymi dziećmi, osobami w ciąży, starszymi lub z obniżoną odpornością.

A jeśli nie chcemy podawać surowego mięsa? Możemy wybrać dietę domową z gotowanym mięsem, nazywaną potocznie „gotowanym BARF”, także BACF. To możliwość dla osób obawiających się ryzyka surowizny oraz wtedy, gdy lekarz odradza ją ze względu na zdrowie kota. Taki jadłospis wymaga osobno przeliczonej receptury, uwzględniającej gotowanie, i odpowiednich suplementów. Nie gotujemy gotowej, już suplementowanej mieszanki BARF. W diecie gotowanej mięso przygotowujemy zgodnie z recepturą, a suplementy dodajemy po ostudzeniu, według instrukcji ich stosowania.

Żywienie kociaka po kastracji

Kocięta opuszczające Aggio Cat*PL są już wykastrowane, ale nadal intensywnie rosną. Potrzebują pełnoporcjowego pokarmu dla kociąt i dostatecznej ilości energii do rozwoju. Nie ograniczamy kociakowi jedzenia tylko dlatego, że został wykastrowany. W hodowli zapewniamy kociętom swobodny dostęp do karmy, obserwując ich wzrost, apetyt i sylwetkę. To nasz sposób karmienia, a nie uniwersalne zalecenie dla każdego kociaka.

Jak czytać skład karmy, żeby nie dać się zwieść reklamie?

Czytaj cały skład, sprawdzaj, dla jakich kotów przeznaczona jest karma, i zapoznaj się z zaleceniami karmienia. Atrakcyjna nazwa czy pierwszy składnik na liście nie wystarczą do oceny produktu. Jeśli opis jest ogólny i nie wyjaśnia, co zawiera karma, warto zapytać producenta o szczegóły.

Węglowodany również warto oceniać w kontekście całej diety. Kot nie potrzebuje ich w diecie jako niezbędnego składnika, ale potrafi trawić odpowiednio przetworzoną skrobię. Sama jej obecność nie oznacza więc, że karma jest zła.

Naturalny rytm jedzenia: mało, ale często

Koty z natury polują na niewielkie ofiary. Każda zdobycz dostarcza małą porcję jedzenia, dlatego ich naturalny rytm to częste, niewielkie posiłki rozłożone w ciągu doby. W domu warto dać kotu możliwość jedzenia w podobny sposób. Nie ma jednak jednej obowiązkowej liczby karmień dla wszystkich kotów. Rytm posiłków dopasowujemy do zwierzęcia i codziennego życia domowników.

Można podawać kilka posiłków mokrej karmy, a pomiędzy nimi pozostawić suchą karmę w zwykłej misce, w ilości dopasowanej do kota. Ważne, żeby łączna ilość podawanego jedzenia odpowiadała dziennym potrzebom kota. Automatyczne karmidło może ułatwić rozdzielenie porcji na określone godziny, ale nie jest konieczne. Karmidła interaktywne i zabawy w szukanie jedzenia pozwalają kotu tropić, szukać i zdobywać pokarm. Dzięki temu posiłek daje mu również zajęcie odpowiadające jego naturalnym potrzebom.

Gdy w domu jest kilka kotów: własne miejsce do jedzenia

Kocięta w naszej hodowli jadają razem. Po przeprowadzce do domu, w którym mieszka już inny kot, warto jednak przygotować im osobne miejsca do jedzenia, najlepiej tak, by się nawzajem nie widziały. Koty chętnie sprawdzą, czy w drugiej misce nie ma przypadkiem czegoś smaczniejszego. Tak na wszelki wypadek. Dwie miski tuż obok siebie nie zawsze zapewniają spokój: jeden kot może pilnować jedzenia, a drugi czuć się przy nim niepewnie.

Nawodnienie ma znaczenie przez całe życie

Koty potrafią silnie zagęszczać mocz, a część potrzebnej wody otrzymują z pokarmem. Mokra karma może znacznie zwiększyć ilość wody w ich diecie, nawet gdy rzadko piją z miski. Można też dolać do niej trochę wody, jeśli kot chętnie zjada tak przygotowany posiłek.

W Aggio Cat*PL nie namaczamy suchej karmy. Podajemy ją na sucho, a wodę z jedzeniem zapewniamy przede wszystkim przez karmę mokrą, czasem z niewielkim dodatkiem wody. Zdrowy kot, który dobrze radzi sobie z chrupkami, nie wymaga ich namaczania. Jeśli lekarz zaleci inną konsystencję z powodu konkretnego problemu zdrowotnego, postępujemy według jego wskazówek. Niezależnie od sposobu karmienia kot powinien mieć stały dostęp do świeżej wody.

Jak sprawdzić, czy karma służy kotu?

Co można wyczytać z kuwety?

Zwracaj uwagę na apetyt, energię, sylwetkę i skórę kota, a także na to, co zostaje w kuwecie. Luźniejszy kał lub zaparcia mogą pojawić się po zbyt szybkiej zmianie karmy albo wtedy, gdy jej skład nie służy kotu. U niektórych kotów problemem bywa zbyt duża ilość podrobów w mieszance. Nie każda zmiana wypróżnień wynika jednak z diety, a sam wygląd kału nie mówi wszystkiego o jej wartości odżywczej.

Nową karmę wprowadzaj stopniowo, zwykle przez kilka dni do około tygodnia, a u wrażliwych kotów dłużej. Nie zmieniaj kilku rzeczy naraz, bo wtedy trudniej ustalić, co wywołało reakcję.

Pomocna może być skala konsystencji kału Royal Canin. Ocena 2,5 opisuje kał zwarty, uformowany i lekko wilgotny, wskazany w tej skali jako idealny. Kał bardzo twardy albo zbyt luźny może sygnalizować problem. Skala pomaga w obserwacji, ale nie służy do rozpoznawania chorób ani oceniania jakości karmy.

Ocena	Konsystencja kału
1	Bardzo twardy, suchy, kruszący się.
2	Twardy, uformowany, z wyraźnymi pęknięciami.
2,5	Zwarty, uformowany, lekko wilgotny.
3	Miękki, wilgotny, ale nadal zachowujący kształt.
4	Bardzo miękki, mokry, słabo uformowany.
5	Płynny, wodnisty.

Niewielkie różnice w konsystencji kału nie muszą oznaczać choroby. Ważniejsze są utrzymujące się zmiany oraz to, czy towarzyszą im inne niepokojące objawy.

Źródło: Royal Canin (2020). Fecal Scoring System for Cats. Opisy na podstawie źródła. Własne schematy pokazują konsystencję, nie kolor.

Zobacz gotową skalę Royal Canin z symbolicznymi rysunkami.

Przy biegunce, wymiotach, braku apetytu lub pogorszeniu samopoczucia skontaktuj się z lekarzem weterynarii. Konsultacji wymaga również nagła lub utrzymująca się zmiana stolca, szczególnie gdy pojawia się krew albo osłabienie. Kolejne zmiany karmy mogą utrudnić rozpoznanie przyczyny.

Mięso jako dodatek do pełnoporcjowej karmy

Przy żywieniu karmą pełnoporcjową mięso może być niewielkim urozmaiceniem. Nie ma jednak uniwersalnej zasady, że zastąpienie nim dwóch lub trzech posiłków w tygodniu zawsze pozwoli zachować prawidłowy bilans diety. Liczy się wielkość porcji, ich kaloryczność i to, jak dużą część całego jedzenia stanowią. Pamiętajmy więc także o kaloriach z mięsnego dodatku. Jeśli mięso ma zastępować większą część karmy pełnoporcjowej, cały jadłospis trzeba odpowiednio zbilansować, najlepiej z pomocą specjalisty żywienia kotów.

Jeśli kot lubi gryźć, możemy podać mu wołowinę bez kości, pokrojoną na kawałki dopasowane do jego możliwości. Gdy zależy nam na zachęceniu kota do gryzienia, wybieramy nieco twardszy kawałek zamiast delikatnej polędwicy. Twardość zawsze dostosowujemy do stanu zębów i tego, jak kot radzi sobie z jedzeniem. Mięso powinno być świeże i dobrej jakości. Gryzienie angażuje mięśnie żuchwy, ale taki posiłek nie zastępuje higieny jamy ustnej.

Surowe mięso może przenosić drobnoustroje chorobotwórcze. Mrożenie w domowej zamrażarce nie eliminuje wszystkich drobnoustrojów chorobotwórczych, dlatego rozmrożone mięso wymaga takiej samej ostrożności jak świeże. Obróbka cieplna zmniejsza ryzyko zakażenia, ale sama nie sprawia, że posiłek z mięsa staje się pełnoporcjowy.

Podstawowe bezpieczeństwo

Nie podawaj kotu kości, zwłaszcza gotowanych, ani resztek potraw z cebulą, czosnkiem czy szczypiorkiem. Trzymaj poza jego zasięgiem czekoladę, alkohol i napoje z kofeiną. Przysmaki nie zastępują pełnoporcjowych posiłków. Gdy podajesz kotu kawałki mięsa, pozostań w pobliżu i dopasuj ich wielkość do jego możliwości.